Εισαγωγή στο άσθμα
Η λέξη άσθμα προέρχεται από την ελληνικό ρήμα «ασθμαίνω», το οποίο χρησιμοποιείται στον Όμηρο για να περιγράψει το κόψιμο της ανάσας ή το λαχάνιασμα.Το άσθμα είναι μια συχνή ασθένεια που προσβάλλει 6 εκατομμύρια παιδιά στις Ηνωμένες Πολιτείες με βάση του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης ασθενειών των Ηνωμένων Πολιτειών(CDC). Το άσθμα είναι χρόνια πάθηση των πνευμόνων που χαρακτηρίζεται από φλεγμονή των αεραγωγών που στενεύουν λόγω υπερευαισθησίας σε διάφορους ερεθιστικούς παράγοντες
Μηχανισμοί στένωσης αεραγωγών
Τρείς βασικοί μηχανισμοί που συμβάλουν στη στένωση των αεραγωγών είναι:
1.Οίδημα(φούσκωμα) των τοιχωμάτων των αεραγωγών
2.Σύσπαση των μυών των αεραγωγών
3.Δημιουργία παχύρευστης βλέννας στους αεραγωγούς
Αυτοί οι τρεις μηχανισμοί έχουν ως αποτέλεσμα την στένωση των αεραγωγών και κατ’επέκταση προκαλείται αναπνευστική δυσχέρεια.
Αίτια του άσθματος
Τι προκαλεί το άσθμα στα παιδιά;
Τα ακριβή αίτια της εξέλιξης του άσθματος δεν είναι γνωστά.
Συχνοί παράγοντες που συμβάλουν στην εξέλιξη του άσθματος είναι οι ακόλουθοι:
Α) Γενετικοί παράγοντες:
Είναι γνωστό ότι το άσθμα παρατηρείται σε ορισμένες οικογένειες, έχει κληρονομικό χαρακτήρα.Αν ένας ή και οι δύο γονείς υποφέρουν από άσθμα, οι πιθανότητες το παιδί να εξελίξει άσθμα είναι μεγαλύτερες σεσύγκριση με άλλα παιδιά που δεν έχουν άσθμα στην οικογένεια.
Β)Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Διάφοροι εκλυτικοί παράγοντες από το περιβάλλον
1.Αλλεργικόν άσθμα προκαλείται από αλλεργιογόνες ουσίες(ουσίες που προκαλούν αλλεργία) όπως ακάρεα σκόνης,μούχλα,γύρη από τα χόρτα δέντρα και αγριόχορτα και τρίχωμα ζώων.
2.Μη αλλεργικό άσθμα προκαλείται από μη αλλεργικούς ερεθιστικούς εκλυτικους παράγοντες(δεν προκαλούν αλλεργική αντίδραση) όπως κρύος αέρας,οικιακά χημικά είδη καθαριότητας,λοιμώξεις όπως το κοινό κρυολόγημα και γρίπη,μόλυνση του αέρα,καπνός από τσιγάρο και φάρμακα
3.Άσθμα που προκαλείται από τη σωματική εξάσκηση κυρίως όταν ο αέρας είναι ξηρός.
Συμπτώματα του άσθματος
Ποια είναι τα συμπτώματα του άσθματος;
Τα συμπτώματα του παιδικού άσθματος διαφέρουν από παιδί σε παιδί και μπορούν να βελτιωθούν ή να χειροτερέψουν στο πέρασμα του χρόνου.
Το παιδί με άσθμα μπορεί να παρουσιάσει ένα(π.χ.βήχα) ή περισσότερα συμπτώματα.Πολλές φορές είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις αν τα συμπτώματα σε ένα παιδί είναι άσθμα ή λοιμώδης βρογχίτιδα κυρίως σε παιδιά κάτω των 5 χρονών.
Συχνά συμπτώματα του παιδικού άσθματος
1.Συριγμός(σφύριγμα στην εκπνοή)
2.Δυσκολία στην αναπνοή(λαχάνιασμα)
3.Ταχύπνοια(γρήγορη αναπνοή) βάρος στο στήθος
4.Συχνός βήχας ο οποίος χειροτερεύει όταν το παιδί
-έχει ίωση
-κοιμάται(βραδινός βήχας)
-κάνει σωματική άσκηση
-βρίσκεται έξω στο κρύο
5.Δυσκολία στον ύπνο
6.Δυσκολία στησίτιση
Τα συμπτώματα αυτά χειροτερεύουν όταν το παιδί έχει ασθματική κρίση.Προειδοποιητικά συμπτώματα ενός σοβαρού ασθματικού παροξυσμού είναι δυνατός συνεχόμενος βήχας,δυσκολία στην αναπνοή,χλωμότης ή κυάνωση(μπλέ απόχρωση του προσώπου,των χειλών και των νυχιών των δακτύλων).
Παράγοντες κινδύνου
Ποιοι είναι παράγοντες κινδύνου του άσθματος;
1.Οικογενειακό ιστορικό άσθματος ή αλλεργίας
2.Άλλες κλινικές εκδηλώσεις αλλεργίας στα παιδιά όπως τροφική αλλεργία,ατοπική δερματίτιδα ή αλλεργική ρινίτιδα
3.Προγεννητικοί και περιγγενητικοί παράγοντες
-Κάπνισμα της μητέρας κατά την διάρκεια εγκυμοσύνης
-Προωρότητα (γέννηση βρέφους πριν την 37η βδομάδα κύησης)
-Ηλικία της μητέρας(κάτω των 20 χρονών)
-Ανεπάρκεια βιταμίνης D στην μητέρα κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης(μελέτες καταλήγουν σε αντικρουόμενα αποτελέσματα)
4.Τα αγόρια είναι πιο ευάλωτα στο άσθμα εν σχέση με τα κορίτσια.
5.Έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες(όπως καπνός από τσιγάρα,η κατοίκηση σε περιοχές με υψηλή μόλυνση του αέρα)
6.Παχυσαρκία
7.Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση(νόσος)
8.Μικροβίωμα(Μερικές μελέτες απέδειξαν την σχέση του μικροβιώματος-βακτηριακή χλωρίδα του γαστρεντερικού με το άσθμα.
Διάγνωση του άσθματος
Πώς διαγιγνώσκεται το άσθμα;
1.Καλό ιστορικό
2.Καλή κλινική εξέταση
3.Ακτινογραφία θώρακος
4.Σπιρομέτρηση(Είναι συσκευή που ελέγχει τη λειτουργία του πνεύμονα δηλ.πόσο καλά αναπνέουμε.Είναι χρήσιμο για παιδιά άνω των 5 χρονών)
5.Τεστ αλλεργίας(Για την ταυτοποίηση των αλλεργιογόνων εκλυτικών παραγόντων χωρίς να είναι διαγνωστικό)
Επικοινωνία με παιδίατρο
Πότε θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο σας;
1.Όταν το παιδί σας έχει σοβαρά συμπτώματα που συμπεριλαμβάνουν δυσκολία
-Στην αναπνοή(συριγμός,ταχύπνοια,μπλέ απόχρωση του δέρματος)
-Στον ύπνο(το παιδί δεν μπορεί να κοιμηθεί)
-Στο βάδισμα(κουράζεται όταν περπατά)
-Στην ομιλία(διακόπτει την ομιλία όταν μιλά για να πάρει αναπνοή)
Αντιμετώπιση του άσθματος
Αντιμετώπιση
Η αντιμετώπιση του άσθματος χωρίζεται σε 2 είδη θεραπείας
Α) Γρήγορη ανακουφιστική θεραπεία, η οποία συστήνεται στην ασθματική κρίση
Β)Προληπτική θεραπεία, η οποία στοχεύει στον έλεγχο του άσθματος(ελέγχονται τα συμπτώματα)
Α) Φάρμακα που χρησιμοποιούνται στην ασματική κρίση
1)Εισπνεόμενα Βρογχοδιασταλτικά
Σαλβουταμόλη ή Βρωμιούχοιπρατρόπιουν→ανοίγουν τους αεραγωγούς
2)Στεροειδή από το στόμα ή ενδοφλέβια για να μειώσει την φλεγμονή
Β) Φάρμακα για μακροπρόθεσμο έλεγχο του άσθματος στοχεύουν όπως το παιδί
-έχει ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα
-δεν έχει ασθματική κρίση
-δεν έχει περιορισμούς στην σωματική άσκηση
-έχει ελάχιστη χρήση των γρήγορων ανακουφιστικών εισπνεόμενων
Κατηγορίες Φαρμάκων(για την αντιμετώπιση του άσθματος)
1)Εισπνεόμενα στεροειδή(θεραπεία πρώτης εκλογής)
2)Συνδυασμός εισπνεόμενων στεροειδών με μακράς δράσης βρογχοδιασταλτικά
3)Αντι-λευκοτριένια(από το στόμα).Είναι αντιφλεγμονώδη παράγοντες που επιδρούν σε ορισμένα μόρια που λαμβάνουν μέρος στην γένεση του άσθματος.
4)Βιολογικοί παράγοντες.Στοχεύουν στην εξόντωση ορισμένων μορίων που προκαλούν το άσθμα.
5)Ανοσοθεραπεία.Μειώνει την ευαισθησία και την αντίδραση του οργανισμού σε αλλεργογόνο ουσία(απευαισθητοποίηση)
Δεν υπάρχει θεραπεία του άσθματος, αλλά καλός έλεγχος των συμπτωμάτων.Επίσης η θεραπεία στοχεύει στην προστασία του πνεύμονα από οποιαδήποτε βλάβη που μπορεί να προκαλέσει το άσθμα.
Πρόληψη του άσθματος
Πρόληψη του παιδικού άσθματος
Το παιδικό άσθμα δεν μπορεί εντελώς να προληφθεί.Αλλά μερικά προληπτικά μέτρα μπορούν να μειώσουν την πιθανότητα της εξέλιξής του.
Αυτά τα μέτρα είναι:
1.Αποφυγή στην έκθεση στο καπνό από το τσιγάρο ή το πούρο
2.Αποφυγή μέρη με υψηλή μόλυνση στον αέρα
3.Αποφυγή εκλυτικών παραγόντων του άσθματος
4.Καλό έλεγχο των συμπτωμάτων
5.Καλή συμμόρφωση στη θεραπεία
Σημαντικά σημεία
Σημαντικά σημεία
1.Το άσθμα είναι φλεγμονή που οδηγεί στην στένωση των αεραγωγών του πνεύμονα
2.Τα κύρια συμπτώματα είναι ο συριγμός,ο βήχας και η δυσκολία στην αναπνοή.
3.Συχνοί εκλυτικοι παράγοντες του άσθματος είναι τα κοινά κρυολογήματα(ιοι),η σωματική εξάσκηση,η σκόνη,η γύρης και ο καπνός του τσιγάρου
4.Η συμμόρφωση στη θεραπεία(μακροπρόθεσμα) έχει ως αποτέλεσμα τον καλό έλεγχο των συμπτωμάτων και τα παιδιά με άσθμα να έχουν μια φυσιολογική ζωή.
5.Αποφυγή όσο το πιο δυνατό όλους τους ερεθιστικούς εκλυτικούς παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν ασθματική κρίση.
Πηγή
www.acaai.org Asthma in children
www.hopkinsmedicine.org Asthma in children
www.medlineplus.gov Asthma in children
www.ncbi.nlm.nh.gov Pediatric asthma
www.mayoclinic.org Childhood asthma
www.healthy.nz Asthma in children
www.vita4you.grΆσθμα συμπτώματα και αντιμετώπιση
Σημαντική σημείωση
Αυτό το άρθρο παρέχει γενικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον παιδίατρο ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Χρειάζεστε βοήθεια τώρα;
Για επείγοντα συμπτώματα, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αντίδραση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή ραγδαία επιδείνωση, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα.



