Εισαγωγή
Σακχαρώδης διαβήτης(ΣΔ) είναι η μεταβολική ασθένεια κατά την οποία ο οργανισμός δεν παράγει αρκετή ινσουλίνη ή δεν μπορεί να κάνει σωστή χρήση της ινσουλίνης.Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται στο πάγκρεας(αδένας που βρίσκεται πίσω από το στομάχι).Είναι μια από τις βασικές ορμόνες που ρυθμίζει το σάκχαρο(γλυκόζη) στο αίμα. Βοηθά το σάκχαρο (γλυκόζη) να εισέλθει στο κύτταρο και να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο(παράγει ενέργεια).Όταν η γλυκόζη δεν μπορεί να εισέλθει στο κύτταρο,αυξάνεται η γλυκόζη(σάκχαρο) στο αίμα προκαλώντας υπεργλυκαιμία(ψηλό σάκχαρο στο αίμα).
Μακροπρόθεσμα η υπεργλυκαιμία προκαλεί προβλήματα σ’όλο το σώμα.Επηρεάζει τα αιμοφόρα αγγεία, τα οποία προκαλούν σοβαρές βλάβες στο νευρικό σύστημα,στα μάτια,στην καρδία και στα νεφρά.
Τύποι Σακχαρώδους Διαβήτη
Υπάρχουν 2 τύποι σακχαρώδους διαβήτη
Διαβήτης τύπου 1
Είναι η πιο συχνή χρόνια ασθένεια στην παιδική ηλικία.Η επίπτωση(συχνότητα) του παιδικού διαβήτη τύπου 1 ποικίλει,παγκοσμίως κυμαίνεται από 0,1-65 κάθε 100,000 παιδιά νεαρότερα από 15 χρονών. Ο διαβήτης τύπου 1 είναι αυτοάνοσος ασθένεια.Το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος καταστρέφει κατά λάθος τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη.Η ακριβής αιτία του διαβήτη τύπου 1 είναι άγνωστη.Γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες φαίνεται ότι διαδραματίζουν ρόλο στην παθογένεση.
Διαβήτης τύπου 2
Ο διαβήτης τύπου 2 στα παιδιά είναι μια χρόνια ασθένεια, η οποία επηρεάζει το τρόπο επεξεργασίας της γλυκόζης σε ενέργεια(αντίσταση στην ινσουλίνη).Αν και ο διαβήτης τύπου 2 εμφανίζεται περισσότερο στους ενήλικες,η αύξηση των παιδιών με παχυσαρκία έχει οδηγήσει στην αύξηση των περιστατικών διαβήτη τύπου 2 σε νεαρή ηλικία. Η αιτία είναι άγνωστη.
Χαρακτηριστικά Τύπων Διαβήτη
Μερικές φορές είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις τον διαβήτη τύπου 1 από το διαβήτη τύπου 2.Ωστόσο μερικά χαρακτηριστικά τους λαμβάνονται υπόψη.
-Τύπου 1 διαβήτης είναι συχνότερος στα παιδιά από τον Τύπου 2 αλλά και οι δύο τύποι έχουν αυξητική τάση.
-Τύπου 1 διαβήτης μπορεί να εκδηλωθεί καθόλη την διάρκεια της παιδικής ηλικίας, ενώ τύπου 2 εκδηλώνεται στην εφηβεία.
-Η έναρξη του τύπου 1 διαβήτη είναι συνήθως οξεία σοβαρή συνοδευόμενη από κετοξέωση(συχνά).Η έναρξη και εμφάνιση τύπου 2 μπορεί να είναι ύπουλη μέχρι και σοβαρή.
-Η έκκριση της ινσουλίνης είναι μειωμένη ή μηδενική και η ευαισθησία στην ινσουλίνη είναι φυσιολογική στο διαβήτη τύπου 1.Στο διαβήτη τύπου 2 η έκκριση ινσουλίνης ποικίλλει,όμως η ευαισθησία στην ινσουλίνη είναι μειωμένη(αντίσταση στην ινσουλίνη).
-Ο τύπου 2 διαβήτης είναι κυρίως στα παχύσαρκα παιδιά
-Αντισώματα κατά των κυττάρων του πάγκρεας που παράγουν ινσουλίνη παρουσιάζονται στο τύπου 1 διαβήτη
-Μελανίζουσα ακανθώση(σκούρες κηλίδες στο δέρμα) συνήθως εμφανίζεται στα παιδιά με τύπου 2 διαβήτη.
-Η θεραπεία του τύπου 1 διαβήτη είναι μόνο με ενέσιμη ινσουλίνη καθόλη τη ζωή του ασθενούς, ενώ άλλες θεραπευτικές αγωγές επιλέγονται στην αρχή της ασθένειας στο τύπου 2 διαβήτη.
Συμπτώματα Διαβήτη
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 1 συνήθως εξελίσσονται ραγδαία, ενώ του διαβήτη τύπου 2 εξελίσσονται σταδιακά και περιλαμβάνουν:
1.Πολυδιψία
2.Συχνοουρία και νυχτερινή ενούρηση
3.Πολυφαγία(τρώει πολύ)
4.Απώλεια βάρους
5.Κόπωση
6.Ευερεθιστότητα και προβλήματα συμπεριφοράς
7.Φρουτώδη μυρωδιά αναπνοής(θυμίζει σάπιο μήλο)
8.Σκούρες κηλίδες του δέρματος,γύρω στο λαιμό,στις μασχάλες και βουβωνική χώρα(διαβήτης τύπου 2)
Διάγνωση και Αντιμετώπιση
Πότε θα πρέπει να επισκεφθείτε τον παιδίατρο;
Επισκεφθείτε τον παιδίατρο, όταν το παιδί σας παρουσιάζει συμπτώματα σακχαρώδη διαβήτη.
Πώς διαγιγνώσκεται ο διαβήτης;
Η διάγνωση του διαβήτη βασίζεται σε οποιαδήποτε από τις 4 ανιχνευτικές μεθόδους των μεταβολικών ανωμαλιών της γλυκόζης.
1.Τυχαία εξέταση της γλυκόζης (ζάκχαρο) του αίματος.Η γλυκόζη στο αίμα είναι 200mg/dlη ψηλότερη με συμπτώματα που υποδηλώνουν διαβήτη.
2.Γλυκόζη αίματος νηστείας περισσότερο από 126mg/dlσε δύο τουλάχιστον διαφορετικές μετρήσεις.
3.Γλυκόζη αίματος 200mg/dlη ψηλότερη στις 2 ώρες κατά τη δοκιμασία ανοχής της γλυκόζης
4.Γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη πάνω από 6.5
Αντιμετώπιση
Ο στόχος της θεραπείας του διαβήτη είναι η μείωση της γλυκόζης(σακχάρου) του αίματος στα φυσιολογικά επίπεδα.Η θεραπεία του διαβήτη είναι εφ’όρου ζωής και συμπεριλαμβάνει.
Α) Χορήγηση ενέσιμης ινσουλίνης(πάντα στο διαβήτη τύπου 1) ή άλλων φαρμάκων από το στόμα(συνήθως στο διαβήτη τύπου 2)
Θεραπεία και Διαχείριση
Οποιοσδήποτε ασθενής που εκδηλώνει διαβήτη τύπου 1 χρήζει εφ’ όρου ζωής θεραπεία με μία ή δύο είδη ινσουλίνης για να επιβιώσει. Υπάρχουν διάφορα είδη ινσουλίνης, σύμφωνα με την έναρξη και την διάρκεια της δράσης τους, ινσουλίνη ταχείας δράσης,ινσουλίνης βραχείας δράσης και ινσουλίνη μακράς δράσης.
Η χορήγηση της ινσουλίνης πραγματοποιείται με λεπτή βελόνα και σύριγγα,με πένα ινσουλίνης και λεπτή βελόνα και τέλος με αντλία ινσουλίνης.
Φάρμακα για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 είναι συνήθως:
1)Μετφορμίνη(το χάπι αυτό μειώνει την ελευθέρωση γλυκόζης(σακχάρου) από το συκώτι στο αίμα μεταξύ των γευμάτων και βοηθά τα κύτταρα του σώματος να κάνουν πιο αποτελεσματική την χρήση της ινσουλίνης)
2.Ινσουλίνη(είναι αναγκαία αν είναι το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα πολύ ψηλό)
Β) Παρακολούθηση του σακχάρου στο αίμα
Η παρακολούθηση του σακχάρου τουλάχιστον τέσσερις φορές τη μέρα είναι απαραίτητη.Συχνός έλεγχος του σακχάρου είναι ο μοναδικός τρόπος επιβεβαίωσης ότι το σάκχαρο στο αίμα του ασθενή διατηρείται στα φυσιολογικά επίπεδα.
Καθημερινές Προκλήσεις και Επιπλοκές
Συσκευές που χρησιμοποιούνται πρόσφατα για τησυνεχή καταγραφή του σακχάρου στο αίμα καθώς και τη συνεχή χορήγηση ινσουλίνης σύμφωνα με τις ανάγκες του οργανισμού έχουν εγκριθεί από την FDA των Ηνωμένων Πολιτειών(FDA-Υπηρεσία τροφίμων και φαρμάκων).Η συσκευή αυτή είναι κλειστό σύστημα που αποκαλείται «υβριδικο», το οποίο εμφυτεύεται στο υποδόριο του δέρματος και ενώνει τη συνεχή καταγραφή της γλυκόζης με την αντλία ινσουλίνης.
Γ) Υγιεινή διατροφή
Η διατροφή είναι μέρος θεραπευτικού πλάνου του διαβήτη. Η δίαιτα του παιδιού με διαβήτη πρέπει τακτικά να συμπεριλαμβάνει τρόφιμα υψηλά σε θρεπτική αξία και χαμηλά σε λίπη και θερμίδες όπως λαχανικά, φρούτα, άπαχες πρωτεΐνες και δημητριακά ολικής αλέσεως.Θα ήταν σωστό να συμβουλευτείτε ένα διατροφολόγο για τη σωστή διατροφή που πρέπει το παιδί σας να ακολουθήσει.
Δ) Σωματική άσκηση
Όπως κάθε παιδίχρειάζεται τακτική αερόβια εξάσκηση, έτσι και τα παιδιά με διαβήτη δεν αποτελούν εξαίρεση. Η σωματική άσκηση βοηθά τα παιδιά να ελέγξουν το βάρος τους, χρησιμοποιούν το σάκχαρο για ενέργεια και κάνουν πιο αποτελεσματική χρήση της ινσουλίνης. Έτσι η σωματική άσκηση βοηθά στημείωση του σακχάρου στο αίμα.
Πώς αντιμετωπίζονται οι καθημερινές προκλήσεις;
Τα επίπεδα του σακχάρου του αίματος ποικίλουν κατά τη διάρκεια της μέρας και της νύχτας.Μπορούν να επηρεαστούν από:
1.Τη διατροφή του παιδιού
2.Τη σωματική άσκηση
3.Την ασθένεια
4.Τον ύπνο
5.Τα άλματα ανάπτυξης και την εφηβεία
Επιπλοκές και Πρόληψη
Η προσαρμογή της θεραπείας (κυρίως της χορήγησης της ινσουλίνης) σύμφωνα με το επίπεδο του σακχάρου στο αίμα είναι απαραίτητη.
Η συνεργασία μεταξύ γονιών,ιατρών και διατροφολόγων είναι αναγκαία.
Ποιες είναι οι επιπλοκές του διαβήτη στα παιδιά;
Κακή συμμόρφωση στη θεραπεία θα προκαλέσει:
1.Υπεργλυκαιμία→υψηλό επίπεδο σακχάρου στο αίμα(συμπτώματα παρόμοια με το διαβήτη)
2.Υπογλυκαιμία→χαμηλό επίπεδο σακχάρου στο αίμα(τα συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν τον πονοκέφαλο, την αδυναμία, την αστάθεια,το άγχος και την εφίδρωση)
3.Διαβητική κετοξέωση(Είναι σοβαρή κατάσταση που επιβάλλεται άμεση θεραπευτική παρέμβαση.Τα συμπτώματα συμπεριλαμβάνουν την αναγούλα,τον εμετό,το κοιλόπονο, την ταχύπνοια και το κώμα.
Τα μακροχόνια ψηλά επίπεδα αυξημένου σακχάρου στο αίμα, λόγω κακής ρύθμισης του σακχάρου, μπορούν να καταστρέψουν τα αιμοφόρα αγγεία και να καταλήξουν σε επιπλοκές όπως:
-προβλήματα στα μάτια
-προβλήματα στα νεφρά
-βλάβες στα νεύρα
-καρδιαγγειακά προβλήματα
-πρόβλημα δέρματος και ποδιών
-προβλήματα με δόντια και τα ούλα
Ο διαβήτης τύπου 1 συσχετίζεται με άλλες αυτοάνοσες παθήσεις, όπως θυροειδίτιδα, Χασιμότο, κοιλιοκάκη και αυτοάνοσος ηπατίτιδα.
Ωστόσοο διαβήτης τύπου 2 συνήθως συσχετίζεται με το μεταβολικό σύνδρομο και το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.Τα δύο αυτά σύνδρομα είναι αποτέλεσμα της παχυσαρκίας και της αντίστασης της ινσουλίνης.
Πρόληψη του διαβήτη
Δεν υπάρχει κανένα μέτρο πρόληψης στο διαβήτη τύπου 1, ενώ ο υγιεινός τρόπος ζωής(ισορροπημένη υγιεινή διατροφή και σωματική άσκηση) μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2.
Σημαντικά Σημεία
Σημαντικά σημεία
1.Ο διαβήτης είναι χρόνια πάθηση, κατά την οποία το επίπεδο σακχάρου στο αίμα είναι αυξημένο(υψηλό).
2.Υπάρχουν 2 τύποι διαβήτη.Ο διαβήτης τύπου 1 είναι αυτοάνοσος ασθένεια, η οποία καταστρέψει τα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη, ενώ ο διαβήτης τύπου 2 αφορά ασθενείς, στους οποίους ο οργανισμός παράγει ινσουλίνη άλλα δεν επιδρά σωστά όπως θα έπρεπε.
3.Η έναρξη του διαβήτη τύπου 1 είναι οξεία και σοβαρή μαζί με κετοξέωση(συνήθως).Η έναρξη του διαβήτη τύπου 2 είναι ύπουλη.
4.Τα παιδιά με διαβήτη τύπου 1 πρέπει καθημερινά να παίρνουν ενέσιμη ινσουλίνη για να κρατήσουν το ζάκχαρο στο αίμα σε φυσιολογικά επίπεδα, ενώ παιδιά με διαβήτη τύπου 2 δεν είναι απαραίτητο να παίρνουν ινσουλίνη.
5.Η μακροχρόνια προοπτική των παιδιών με διαβήτη κυρίως βασίζεται στη συμμόρφωση στη θεραπεία.
Πηγή
www.mayoclinic.org Type 1 diabetes in children
www.diabetes.org.uk Symptoms of diabetes in children
www.hopkinsmedicine.org Type 1 diabetes in children
John Hopkins medicine
www.mayoclinic.org Type 2 diabetes in children Symptoms and causes
kidshealth.org Diabetes
uptodate.com
Epidemiology presentation and diagnosis of type 1 diabetes mellitus in children and adolescents
Σημαντική σημείωση
Αυτό το άρθρο παρέχει γενικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον παιδίατρο ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Χρειάζεστε βοήθεια τώρα;
Για επείγοντα συμπτώματα, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αντίδραση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή ραγδαία επιδείνωση, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα.



