Εισαγωγή
Η εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία το παιδί αρχίζει να αλλάζει σωματικά και συναισθηματικά, μεταβαίνοντας στην ενήλικη ζωή. Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία παρατηρούνται άλματα ταχείας ανάπτυξης και το παιδί αποκτά σεξουαλικά και σωματικά χαρακτηριστικά του ενήλικα.
Ο υποθάλαμος στον εγκέφαλο των παιδιών ελευθερώνει ορμόνες, οι οποίες προκαλούν την έκκριση ορμονών(γοναδοτροπίνων) από την υπόφυση, οι οποίες ενεργοποιούν τις σεξουαλικές αδένες(γονάδες).Στα αγόρια οι γονάδες αυτές είναι οι όρχεις, οι οποίοι εκκρίνουν τεστοστερόνη και στα κορίτσια οι γονάδεςείναι οι ωοθήκες που εκκρίνουν οιστρογόνα.
Στην πρώιμη ήβη η διαδικασία αυτή αρχίζει νωρίτερα, στα κορίτσια πριν την ηλικία των 8 χρονών και στα αγόρια πριν την ηλικία των 9 χρονών.
Η επίπτωση(συχνότητα) της πρώιμης ήβης ποικίλει από χώρα σε χώρα.
Η πρώιμη ήβη επηρεάζει 20 σε κάθε 10,000 κορίτσια και λιγότερο από 5 σε κάθε 10,000 αγόρια στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.
Τύποι πρώιμης ήβης
Τύποι πρώιμης ήβης
Υπάρχουν δύο τύποι πρώιμης ήβης
1) Κεντρική Πρώιμη Ήβη(εξαρτώμενη από τις γοναδοτροπίνες)
Η κεντρική πρώιμη ήβη είναι η πιο συχνή.Συμβαίνει όταν ο εγκέφαλος του παιδιού(υποθάλαμος και υπόφυση) αρχίζει να εκκρίνει γοναδοτροπίνες, οι οποίες διεγείρουν τις γονάδεςοι οποίες αρχίζουν να παράγουν σεξουαλικές ορμόνες(τεστοστερόνη ή οιστρογόνα).Συνήθως η αιτία είναι άγνωστη(90-95% των περιπτώσεων).Αυτός ο τύπος συνήθωςονομάζεται αληθή πρώιμη ήβη(πρώιμη εφηβεία)
2)Περιφερική (ψευδή) πρώιμη ήβη(μη εξαρτώμενη από τις γοναδοτροπίνες)
Η περιφερική πρώιμη ήβη δεν πυροδοτείται από την πρώιμη έκκριση των γοναδοτροπίνων από τον εγκέφαλο αλλά από την έκκριση των σεξουαλικών ορμονών όπως τα ανδρογόνα και οιστρογόνα από άλλα σημεία του σώματος.Η αιτία της περιφερικής πρώιμη ήβη συνήθως εντοπίζεται.
Αιτίες πρώιμης ήβης
Τι προκαλεί την πρώιμη ήβη;
1. Οι ακόλουθες αιτίες μπορούν να εντοπιστούνστην κεντρική μορφή της πρώιμης ήβης
-Ανωμαλίες στο κεντρικό νευρικό σύστημα
-Οικογενειακό ιστορικό με πρώιμη ήβη
-Μερικά γενετικά σύνδρομα
-Όγκος στην υπόφυση ή στον εγκέφαλο
2.Η περιφερική πρώιμη ήβη μπορεί να προκληθεί από:
-Μερικά γενετικά σύνδρομα
-Όγκους στις ωοθήκες και στους όρχεις
-Άλλους όγκους που εκκρίνουν ανθρώπινη χοριακήγοναδοτροπίνη
-Παθήσεις των επινεφριδίων
-Σοβαρή μορφή υποθυρεοειδισμού
Συμπτώματα πρώιμης ήβης
Ποια είναι τα συμπτώματα της πρώιμης ήβης;
Στα κορίτσια
-Πρόωρη ανάπτυξη στήθους
-Τρίχωση σε μασχάλες και εφηβαίο
-Μυρωδιά σώματος(ενήλικα)
-Έναρξη της έμμηνος ρύσης(περιόδου) πριν την ηλικία των 10
-Απότομη αύξηση ύψους πριν την ηλικία των 8
Στα αγόρια
-Τρίχωση σε μασχάλες,εφηβαίο και τριχοφυΐα στο πρόσωπο
-Αλλαγή φωνής
-Ακμή
-Μυρωδιά σώματος(ενήλικα)
-Πρώιμη ανάπτυξη πέους και όρχεων
-Απότομη ανάπτυξη ύψους
Επιπτώσεις πρώιμης ήβης
Ποια είναι η επίδραση της πρώιμης ήβης στα παιδιά;
1.Τα παιδιά με πρώιμη ήβη δεν θα φθάσουν το προβλεπόμενο ύψος ως ενήλικες, διότι ο σκελετός ωριμάζει και τα οστά σταματούν να αναπτύσσονται πιο νωρίς.Θα έχουν κοντό ανάστημα.
2.Τα παιδιά με πρώιμη ήβη δεν είναι έτοιμα αισθηματικά και κοινωνικά να αντιμετωπίσουν την πρώιμη εφηβεία και συνήθως περνάνε δύσκολα στο σχολείο.
3.Τα συναισθήματα και η συμπεριφορά αλλάζουν ριζικά σε αυτά τα παιδιά. Τα κορίτσια συχνά γίνονται κακόκεφα και οξύθυμα, τα αγόρια, από την άλλη, μπορεί να γίνουν πιο επιθετικά
Διάγνωση και Αντιμετώπιση
Πώς διαγιγνώσκεται;
1.Λαμβάνοντας καλό ιστορικό(ιατρικό)
2.Λεπτομερή φυσική εξέταση
3.Εξέταση αίματος(ελέγχονται τα επίπεδα σεξουαλικών ορμονών και άλλων ορμονών που σχετίζονται με την πρώιμη ήβη)
4. Υπερηχογραφική εξέταση κάτω κοιλίας(ελέγχεται η μήτρα και οι ωοθήκες), όρχεων και άλλων σημείων του σώματος (αποκλεισμός σπάνιων αιτιών που προκαλούν πρώιμη ήβη)
5.Ακτινογραφία του καρπού και του χεριού για αξιολόγηση της οστικής ηλικίας.
6.Μαγνητική τομογραφία(για αποκλεισμό όγκου στον εγκέφαλο ή οποιαδήποτε άλλη πάθηση του εγκεφάλου)
Αντιμετώπιση
Οι βασικοί στόχοι της θεραπείας είναι:
-αναστολή της σεξουαλικής ανάπτυξης
-αναστολή της γρήγορης αναπτυξιακής ωρίμανσης, η οποία μπορεί να καταλήγει σε κοντό ανάστημα στην ενηλικίωση
Ανάλογα με την αιτιολογία υπάρχουν δύο πιθανές θεραπευτικές προσεγγίσεις
1.Θεραπεία της υποκείμενης αιτίας της ασθένειας
2.Μείωση των υψηλών επιπέδων των σεξουαλικών ορμονών με φάρμακα που σταματούν τη σεξουαλική ωρίμανση.Στις πλείστες περιπτώσεις(90-95%) η αιτίαείναιάγνωστη.Τότε η πρώιμη ήβη είναι ιδιοπαθής και έτσι η αντιμετώπιση συνήθως συμπεριλαμβάνει ορμονοθεραπεία.
Ο αγωνιστής γοναδοτροπίνης-εκλυτικής ορμόνης (GnRH) είναι η πιο κοινή θεραπεία για την πρώιμη ήβη.Αναβάλλει την παραγωγή των σεξουαλικών ορμονών που προκαλούν την πρώιμη ήβη.
Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται ενδομυϊκά κάθε μήνα ή κάθε 3 μήνες(ανάλογα με το τύπο του φαρμάκου) συνήθως μέχρι την ηλικία των 10. Είναι μια ασφαλής θεραπεία, η οποία όταν σταματήσει η σεξουαλική ωρίμανση συνεχίζεται κανονικά.
Σημαντικά σημεία
Πότε οι γονείς θα πρέπει να επισκεφθούν τον παιδίατρο;
Αν οι γονείς αντιληφθούν οποιοδήποτε σύμπτωμα ή σημείο της πρόωρης σεξουαλικής ωρίμανσης στα παιδιά τους (στα κορίτσια πριν την ηλικία των 8 χρονών και στα αγόρια πριν την ηλικία των 9 χρονών), τότε πρέπει να συμβουλευτούν τον γιατρό
Σημαντικά σημεία
1.Η πρώιμη ήβη είναι η εφηβεία που συμβαίνει πριν την ηλικία των 8 χρονών στα κορίτσια και πριν την ηλικία των 9 χρονών στα αγόρια.
2.Τα πρώτα σημεία της πρώιμης ήβης είναι διόγκωση του στήθους(θηλάρχη) τρίχωση κάτω από τις μασχάλες και εφηβαίο(αδρενάρχη) ακμή και αλλαγή φωνής.
3.Στις πλείστες περιπτώσεις (90-95%) η αιτία είναι άγνωστη.Άλλες αιτίες συμπεριλαμβάνουν όγκους στις ωοθήκες,στα επινεφρίδια και στον εγκέφαλο.
4.Η αντιμετώπιση βασίζεται στην αιτία.Η αντιμετώπιση είτε θεραπεύει την υποκείμενη ασθένεια είτε αναστέλλει την σεξουαλική ωρίμανση.
5.Η πρώιμη ήβη επηρεάζει το παιδί συναισθηματικά,κατά συνέπεια αλλάζει διάθεση και συμπεριφορά.
6.Σε μερικές περιπτώσεις η ψυχολογική στήριξη είναι απαραίτητη.
Πηγή
www.mayoclinic.org Precocious puberty-Symptoms and causes
www.childrenshospital.org Precocious Early Puberty
my.clevelandclinic.org Precocious Puberty/Early Puberty
kidshealth.org Precocious Puberty
www.stanfordchildrens.org Precocious Puberty
www.hopkinsmedicine.org Precocious Puberty
Σημαντική σημείωση
Αυτό το άρθρο παρέχει γενικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον παιδίατρο ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Χρειάζεστε βοήθεια τώρα;
Για επείγοντα συμπτώματα, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αντίδραση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή ραγδαία επιδείνωση, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα.


