Ορισμός και Επικράτηση
Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος είναι μια χρόνια αυτοάνοσος, όταν το ανοσοποιητικό σύστημα λανθασμένα επιτίθεται σε δικά του όργανα και ιστούς. Είναι μια φλεγμονώδης ασθένεια, αγνώστου αιτίας, που επηρεάζει τα όργανα πιο συχνά το δέρμα,βλενογόνους, αρθρώσεις,νεφρά και το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Συστηματικός ορίζει το γεγονός ότι μπορεί να επηρεάσει αρκετά μέρη του σώματος.
Ερυθηματώδης προέρχεται από την ελληνική λέξη «ερυθρός»,κόκκινος και περιγράφει το χαρακτηριστικό εξάνθημα στα μάγουλα.
Λύκος (Lupus λατινική λέξη για το λύκο) και αναφέρεται στο εξάνθημα που μοιάζει με δαγκωματιά του λύκου.
Παγκόσμια υπολογίζεται η επίπτωση(συχνότητα) του παιδικού ΣΕΛ να ανέρχεται στο 0.3 μέχρι 2.2 σε κάθε 100,000 παιδιά. Περίπου 15% των ασθενών με ΣΕΛ είναι παιδιά κάτω των 18 χρονών.Είναι πιο συχνός στα έφηβα κορίτσια παρα στα αγόρια.
Παιδιά με ΣΕΛ είναι πιο πιθανόν να έχουν προβλήματα με ζωτικά όργανα σε σύγκριση με τους ενήλικες ασθενείς με ΣΕΛ(νεφρά και κεντρικό νευρικό σύστημα). Αναπτύσσουν βλάβες από την ασθένεια πιο γρήγορα από τους ενήλικες και έχουν αυξημένη επιβάρυνση της υγείας τους από την ασθένεια σ’όλη την ζωή τους.
Αιτίες και Παράγοντες
Τι προκαλεί τον ΣΕΛ;
Η αιτία του ΣΕΛ παραμένει άγνωστη αλλά γενετικοί, ορμονικοί, ανοσοποιητικού συστήματος και περιβαλλοντικοί παράγοντες φαίνεται ότι διαδραματίζουν το ρόλο τους στην παθογένεση. Δεν είναι μεταδοτική ασθένεια.
1.Γενετικοί παράγοντες προδιαθέτουν το παιδί στην ανάπτυξη του ΣΕΛ. Δεν έχει βρεθεί κάποιο γονίδιο που να σχετίζεται με τον «λύκο». Περίπου οι μισοί ασθενείς που υποφέρουν με ΣΕΛ έχουν στενούς συγγενείς που έχουν άλλα αυτοάνοσα νοσήματα.
2.Περιβαλλοντικοί παράγοντες(όπως λοιμώξεις,έκθεση στον ήλιο,φάρμακα για την ακμή, στρες,χαμηλή βιταμίνη D)
3.Ορμονικοί παράγοντες(είναι πιο συχνή ασθένεια στα κορίτσια κυρίως στην εφηβεία)
4.Δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος
Υπάρχουν αρκετές βλάβες στο ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών με ΣΕΛ. Ωστόσο η αιτιολογία αυτών των ανωμαλιών παραμένει άγνωστη.
Συμπτώματα
Ποια είναι τα συμπτώματα του ΣΕΛ;
Ο παιδικός ΣΕΛ εμφανίζεται διαφορετικά σε κάθε παιδί.Τα συμπτώματα και τα σημεία της ασθένειας μπορούν να εμφανισθούν σε βάθος χρόνου ή συγχρόνως.
Συμπτώματα
Το παιδί τα αισθάνεται και τα αντιλαμβάνεται στην καθημερινότητα του
-Εξάνθημα στα μάγουλα και στη γέφυρα της μύτης, το οποίο έχει σχήμα
πεταλούδας
-κόπωση
-πονοκέφαλος
-πυρετός
-απώλεια βάρους
-πληγές στο στόμα
-φούσκωμα και πόνο στις αρθρώσεις(αρθρίτιδα)
-το σύνδρομο Raynaud, διαταραχή στην κυκλοφορία του αίματος στα χέρια και στα πόδια όπου τα άκρα των δακτύλων γίνονται ωχρά ήμπλέ
Σημεία
Ενδείξεις που ο πάροχος υγείας βλέπει ή μετρά κατά την ιατρική εξέταση ή διαμέσου των εργαστηριακών εξετάσεων
-Αναιμία(χαμηλός αριθμός ερυθρών αιμοσφαιρίων και αιμοσφαιρίνης)
-Θρομβοπενία(χαμηλός αριθμός αιμοπεταλίων)
-Λευκοπενία(χαμηλός αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων)
Ο χαμηλός αριθμός των πιο πάνω αιμοσφαιρίων είναι το αποτέλεσμα των αυτοαντισωμάτων που επιτίθονται στα αιμοσφαίρια.
-Θετικό ΑΝΑ(αντιπυρηνικά αντισώματα)το θετικό αποτέλεσμα δεν διαγιγνώσκει τον ΣΕΛ αλλά αρνητικό αποτέλεσμα τον αποκλείει.
Διάγνωση
Πώς διαγιγνώσκεται ο ΣΕΛ;
1.Καλό ιατρικό ιστορικό
2.Καλή λεπτομερή κλινική εξέταση
3.Εξέταση αίματος(ελέγχει για αναιμία, λευκοπενία και θρομβοπενία)
4.Δείκτες φλεγμονής α)TKE–ταχύτητα καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων β)CRP-αντιδρώσα πρωτεΐνηC
5.Συμπλήρωμα(C3 C4). Το σύστημα του συμπληρώματος συμπεριλαμβάνει ομάδα πρωτεϊνών, οι οποίες είναι μέρος του ανοσοποητικού συστήματος.Στα παιδιά με ΣΕΛ οι τιμές του συμπληρώματος είναι χαμηλές.
6.Αυτοαντισώματα(αντισώματα που επιτίθενται στους ίδιους τους ιστούς του σώματος)
α) ΑΝΑ-αντιπυρηνικά αντισώματα είναι θετικά στον λύκο,δεν
διαγιγνώσκουν τον λύκο διότι παρουσιάζονται και σ’άλλες αυτοάνοσες
ασθένειες
β)anti-DNA-ειδικά ανιπυρηνικάαντισωματα που συνήθως εμφανίζονται
στην νεφρίτιδα που προκαλείται από ΣΕΛ.
7.Ανάλυση ούρων(ελέγχει αν επηρεάζονται τα νεφρά)
8.Ακτινογραφία θώρακος (ελέγχει για φλεγμονή στη μεμβράνη γύρω των πνευμόνων και της καρδίας)
9.Βιοψία(Μερικές φορές επιβάλλεται για να κάνεις διάγνωση)
Επειδή τα συμπτώματα του ΣΕΛ ποικίλουν ευρέως και τα αποτελέσματα των αναλύσεων δεν θέτουν άμεσα τη διάγνωση,η εμπειρία ειδικού ρευματολόγου μαζί με τα κριτήρια(11) που όρισε η Αμερικάνικη Ρευματολογική Εταιρεία είναι πολύ σημαντικά στη διάγνωση.
Για τη διάγνωση του λύκου απαιτείται η ύπαρξη τουλάχιστον 4 από τα 11 κριτήρια
1.Το τυπικό εξάνθημα σε σχήμα πεταλούδας
2.Δισκοειδές εξάνθημα(ανυψωμένες φολιδωτές κηλίδες στο δέρμα)
3.Φωτοευαισθησία(δερματικό εξάνθημα που προκαλείται από την έκθεση στον ήλιο)
4.Έλκη(πληγές στο στόμα)
5.Αρθρίτιδα(τουλάχιστον 2 διογκωμένες και επώδυνες αρθρώσεις)
6.Καρδιοαναπνευστικά προβλήματα(φλεγμονή των μεμβράνων γύρω των πνευμόνων ή της καρδίας)
7.Νευρολογικά προβλήματα(σπασμοί ή ψύχωση)
8.Νεφρικά προβλήματα(αίμα στα ούρα)
9.Αιματολογικά προβλήματα(χαμηλές τιμές ερυθρών και λευκών αιμοσφαιρίων και αιμοπεταλίων)
10.Θετικό αντιπυρηνικό αντίσωμα τεστ (ΑΝΑ)
11.Άλλα θετικά αποτελέσματα της εξέτασης αίματος που να ενδεικνύουν μια αυτοάνοση ασθένεια.
Αντιμετώπιση
Αντιμετώπιση
Ο στόχος της θεραπείας είναι :
-Να αντιμετωπιστούν συμπτώματα όπως κόπωση,πόνος και φλεγμονή.
-Να σταματήσει το υπερδραστήριο ανοσοποιητικό σύστημα
-Να προστατεύσει το παιδί από τις μακροπρόθεσμες βλάβες των συστημάτων του σώματος και να ηρεμήσει την ασθένεια.
Τα πιο κοινά φάρμακα που χρησιμοποιούνται στον λύκο είναι:
1.Αντιφλεγμονώδη(μη στεροειδή ή στεροειδή) μειώνει τον πόνο και την φλεγμονή
2.Ανθελονοσιακά φάρμακα(PLAQUENIL)αντιμετωπίζει τις εξάρσεις της ασθένειας και προστατεύει από τα εξανθήματα
3.Ανοσοκατασταλτικά(π.χ.αζαθιοπρίνη,μεθοτρεξάτη). Μειώνουν τον πόνο και την φλεγμονή με το να ηρεμήσουν το ανοσοποιητικό σύστημα και να προστατεύσουν τον ασθενή από τις μακρόχρονες βλάβες στις αρθρώσεις.
4.Βιολογικοί παράγοντες(επεμβαίνουν στο ανοσοποιητικό σύστημα για να διαφυλάξουν τον οργανισμό από την επίθεση των αυτοαντισωμάτων.)
Για να βοηθήσει την πρόληψη των εξάρσεων του ΣΕΛ το παιδί πρέπει:
1.Να επισκεφθεί ρευματολόγο
2.Να συμμορφώνεται με τη θεραπεία
3.Να περιορίσει την έκθεση του στον ήλιο
4.Να χρησιμοποιεί αντιλιακό τακτικά
5.Να προστατεύεται από τις λοιμώξεις
6.Να εμβολιάζεται κανονικά
7.Να ξεκουράζεται
8.Να ακολουθεί υγιεινή διατροφή
9.Να εξασκείται όσο μπορεί
Επίσκεψη στον Γιατρό
Πότε το παιδί σας θα επισκεφτεί το γιατρό;
Αν το παιδί σας έχει:
-πυρετό
-κόπωση
-δυσκαψία αρθρώσεων
-εξανθήματα-κυρίως στα μάγουλα και στη γέφυρα της μύτης σε σχήμα πεταλουδας
Πρόγνωση και Σημαντικά Σημεία
Ποια είναι η πρόγνωση του ΣΕΛ;
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι κάθε ασθενής με τον ΣΕΛ αντιδρά στην ασθένεια και στη θεραπεία με το δικό του μοναδικό τρόπο.Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει την πορεία της ασθένειας.Η συμμόρφωση στη θεραπεία, ένας υγιεινός τρόπος ζωής και η προστασία από τις λοιμώξεις μπορεί κατά μεγάλο βαθμό να αυξήσουν τις πιθανότητες για καλύτερο μέλλον.
Σημαντικά σημεία
1.Ο παιδικός ΣΕΛ είναι μια αυτοάνοσος φλεγματώδης ασθένεια που επηρεάζει ζωτικά όργανα σε σύγκριση με τους ενήλικες ασθενείς.
2.Η αιτία είναι άγνωστη αλλά γενετικοί ανοσοποιητικού συστήματος,ορμονικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να διαδραματίζουν ρόλο στην παθογένεση.
3.Τα συμπτώματα και τα σημεία ποικίλουν σε κάθε παιδί και μπορούν να εμφανιστούν σε βάθος χρόνου ή όλα μαζί συγχρόνως.
4.Η διάγνωση είναι δύσκολη.Η θεραπεία ποικίλει από παιδί σε παιδί. Έτσι η συμβολή του ρευματολόγου είναι απαραίτητη.
5.Η πρόγνωση βασίζεται κυρίως στην συμμόρφωση στη θεραπεία,στο τρόπο ζωής και στην πρόληψη των λοιμώξεων.
Πηγή
www.childrenshospital.org Pediatric Lupus(systemic lupus erythematosus)
my.clevelandclinic.org Lupus in children
Memedicine.medscape.com Pediatric Systemic Lupus Erythematosus
www.cincinnatichildren.org Systemic Lupus erythematosus in children
www.uptodate.com Childhood-onset systemic lupus erythematosus(SLE)
Σημαντική σημείωση
Αυτό το άρθρο παρέχει γενικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον παιδίατρο ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Χρειάζεστε βοήθεια τώρα;
Για επείγοντα συμπτώματα, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αντίδραση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή ραγδαία επιδείνωση, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα.



