Εισαγωγή
Η κοιλιοκάκη είναι σοβαρή αυτοάνοσος ασθένεια, η οποία προσβάλει γενετικά προδιαθετημένα άτομα όπου η κατανάλωση γλουτένης προκαλεί βλάβη στο λεπτό έντερο. Υπολογίζεται ότι η κοιλιοκάκη προσβάλει 1 στα 100 άτομα παγκοσμίως αλλά μόνο τα 30% των περιπτώσεων περίπου διαγιγνώσκεται έγκαιρα.
Μηχανισμός δράσης
Το λεπτό έντερο αποτελείται από λάχνες(εσωτερική επικάλυψη του λεπτού εντέρου από κύτταρα που σχηματίζουν προεξοχές που μοιάζουν με μικρά δάκτυλα), οι οποίες αυξάνουν την επιφάνεια του λεπτού εντέρου για καλύτερη και πιο αποτελεσματική απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών από την τροφή. Στη περίπτωση της κοιλιοκάκης το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού αντιδρά στην γλουτένη(πρωτείνη που βρίσκονται στο σιτάρι,στη σίκαλη και στο κριθάρι) και δημιουργούνται αντισώματα, τα οποία προσλαμβάνουν το λεπτό έντερο και προκαλούν ατροφία των λαχνών. Η ατροφία οδηγεί στην μείωση της επιφάνειας απορρόφησης του εντέρου. Ως αποτέλεσμα της μείωσης της επιφάνειας αυτής οι θρεπτικές ουσίες της τροφής δεν απορροφούνται προκαλώντας εντερικά και εξωεντερικά συμπτώματα.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Τι προκαλεί την κοιλιοκάκη;
Η ακριβής αιτία της κοιλιοκάκης δεν είναι γνωστή.
Παράγοντες που συμβάλλουν στην παθολογία της κοιλιοκάκης είναι:
1.Γονίδια(97% των ατόμων με κοιλιοκάκη έχουν γονιδιακές μεταλλάξεις που σχετίζονται με HLA-DQ2 ήHLA-DQ8)
2.Κατανάλωση γλουτένης
3.Βακτηριακή χλωρίδα του εντέρου
4.Λοίμωξη του γαστρεντερικού συστήματος
5.Το στρες μπορεί να πυροδοτήσει την νόσο(εγχείρηση,ίωση,εγκυμοσύνη,σοβαρό συναισθηματικό στρες)
Ποιοί είναι οι παράγοντες κινδύνου;
1.Άτομα που κατάγονται από τη Βόρεια Ευρώπη και Βόρεια Αμερική. Παιδιά που έχουν πρώτου βαθμού συγγενή(γονείς ή αδέλφια) με κοιλιοκάκη η πιθανότητα της εξέλιξης της κοιλιοκάκης είναι μεγαλύτερη (10%)
2.Λευκοί
3.Κορίτσια
4.Άτομα με άλλες αυτοάνοσες ασθένειες(όπως διαβήτης τύπου 1, θυροειδίτιδα του Hashimoto,η νόσος του Addison,ρευματοειδής αρθρίτιδα και μικροσκοπική κολίτιδα)
5.Άτομα με χρωμοσωματικές ανωμαλίες(το σύνδρομο του Down,το σύνδρομοτουTurner)
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα μπορούν να εκδηλωθούν σε οποιαδήποτε ηλικία
Α.Γαστρεντερικά συμπτώματα λόγω της δυσλειτουργίας του εντέρου
1.Χρόνια διάρροια
2.Κοιλόπονος
3.Αναγούλα και εμετοί
4.Φούσκωμα της κοιλιάς και αέρια
5.Δυσκοιλιότητα
6.Κόπρανα ωχρά με άσχημη μυρωδιά
Β.Συμπτώματα λόγω δυσαπορρόφησης(βλάβη στην απορρόφηση θρεπτικών ουσιών)
1.Μειωμένη ανάπτυξη
2.Βλάβη στο σμάλτο των δοντιών
3.Απώλεια βάρους
4.Αναιμία(σιδηροπενική)
5.Ευερεθιστότητα
6.Κοντό ανάστημα
7.Καθυστερημένη εφηβεία
8.Συμπτώματα νευρολογικής φύσης(ΔΕΠΥ, μαθησιακά προβλήματα,πονοκέφαλος,έλλειψη μυικού συντονισμού)
Ερπητοειδής δερματίτιδα είναι δερματοπάθεια με φουσκάλες που προκαλείται από τη δυσανεξία στη γλουτένη.Μερικοί έχουν κοιλιοκάκη χωρίς κανένα σύμπτωμα.
Διάγνωση
Πότε θα επισκεφτείτε τον παιδίατρο;
Συμβουλευτείτε το γιατρό σας αν το παιδί σας:
-είναι χλωμό
-είναι ευερέθιστο
-έχει μειωμένη ανάπτυξη
-έχει πάντα φουσκωμένη κοιλιά
-έχει ογκώδη κόπρανα με άσχημη μυρωδιά
Πώς διαγιγνώσκεται;
1.Καλό ιστορικό
2.Καλή φυσική εξέταση
3.Εξέταση αίματος(Ψηλά αντισώματα στη γλουτένηantiTG-IgA και IgGκαι αντισώματα IgA έναντι του ενδομυιου)
4.Γενετική εξέταση(HLA-DQ2 HLA-DQ8)
5.Ενδοσκόπιση με βιοψία(Βασική προϋπόθεση για τηδιάγνωση)
Επιπλοκές
Σοβαρές επιπλοκές λόγω της μη συμμόρφωσης στη δίαιτα ελεύθερης γλουτένης
1.Σοβαρός υποσιτισμός(απώλεια βάρους,αργή ανάπτυξη και κοντό ανάστημα)
2.Εξασθένηση των οστών(η μειωμένη απορρόφηση ασβεστίου και
βιταμίνης D μπορεί να προκαλέσει οστεομαλάκυνση και ραχίτιδα)
3.Στειρότητα και αποβολή(λόγω της έλλειψης του ασβεστίου και της
βιταμίνης D)
4.Καρκίνο(άτομα που δεν διατηρούν τηδίαιτα χωρίς γλουτένη έχουν περισσότερες πιθανότητες να προσβληθούν από καρκίνο του εντέρου π.χ.Λέμφωμα του εντέρου και καρκίνος του λεπτού εντέρου)
5.Προβλήματα του νευρικού συστήματος(σπασμοί,αταξία περιφερική νευροπάθεια)
Αντιμετώπιση
Αντιμετώπιση
Δεν υπάρχει θεραπεία για την κοιλιοκάκη.Η δίαιτα ελεύθερης γλουτένης θα βοηθήσει τον έλεγχο των συμπτωμάτων και την αποτροφή των μακροχρόνιων επιπλοκών.Ακόμη και στην περίπτωση της ήπιας συμπτωματολογίας επιβάλλεται η δίαιτα διότι η μη συμμόρφωση θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του παιδιού.
Ομάδα ειδικών γιατρών(γαστρεντερολόγος,ενδοκρινολόγος,διατροφολόγος) είναι απαραίτητη για την παρακολούθηση και τη φροντίδα των παιδιών αυτών.
Η φυσιολογική ανάπτυξη των παιδιών με κοιλιοκάκη βασίζεται εξ ολοκλήρου στη συμμόρφωση στη δίαιτα.
Σημαντικά σημεία
Σημαντικά σημεία
1.Η κοιλιοκάκη είναι σοβαρή χρόνια ασθένεια του γαστρεντερικού συστήματος.
2.Η έγκαιρη διάγνωση αποτρέπει τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στην υγεία του παιδιού με κοιλιοκάκη.
3.Έλεγχος για κοιλιοκάκη είναι σημαντικός για τις ομάδες υψηλού κινδύνου.
4.Η συμμόρφωση στη δίαιτα ελεύθερης γλουτένης είναι χωρίς αμφιβολία ο βασικός παράγοντας για μια φυσιολογική ανάπτυξη του παιδιού.
Σημαντική σημείωση
Αυτό το άρθρο παρέχει γενικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον παιδίατρο ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Χρειάζεστε βοήθεια τώρα;
Για επείγοντα συμπτώματα, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αντίδραση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή ραγδαία επιδείνωση, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα.



