Εισαγωγή
Η πήξη του αίματος είναι ένας μηχανισμός μέσω του οποίου η σύσταση του αίματος μετατρέπεται από υγρή σε παχύρευστη σαν τζέλ. Έτσι δημιουργείται ένα πήγμα(θρόμβος) πάνω στην πληγή και αποτρέπει την υπερβολική αιμορραγία σε περίπτωση τραύματος.
Δύο συστατικά του αίματος λαμβάνουν κυρίως μέρος στην πήξη του αίματος:
- Αιμοπετάλια
- Πρωτεΐνες στο αίμα που ονομάζονται παράγοντες πήξης
Όταν η πληγή κλείσει, ο θρόμβος αυτοδιαλύεται.
Η δημιουργία των θρόμβων ονομάζεται θρόμβωση, ενώ η αποσύνθεση των (διάλυση τους) ονομάζεται θρομβόλυση ή ινωδιάλυση.
Υπό φυσιολογικές καταστάσεις στον οργανισμό, υπάρχει μια ισορροπία μεταξύ των δύο μηχανισμών.
Σε περίπτωση διαταραχής στην πήξη του αίματος εμφανίζεται αιμορραγία, ενώ στην περίπτωση διαταραχής στην ινωδιάλυση(θρομβόλυση) εμφανίζονται οι θρόμβοι στην κυκλοφορία του αίματος(θρόμβωση).
Σ’αυτό το κείμενο δύο θέματα θα περιγραφούν .Αιμορραγικές διαταραχές και διαταραχές πήξης του αίματος(Δημιουργία θρόμβων)
Αιμορραγικές διαταραχές
Αιμορραγικές διαταραχές
Υπερβολική αιμορραγία μετά από τραύμα μπορεί να προκληθεί από
Α) Έλλειψη παραγόντων πήξης ή από Β)μειωμένο αριθμό αιμοπεταλλίων
Α) Έλλειψη παραγόντων πήξης
1. Αιμορροφιλία Α(έλλειψη παράγοντα πήξηςVIII-οκτώ)
2.Αιμορροφιλία Β(έλλειψη παράγοντα πήξης ΙΧ-εννέα)
3.Νόσος vonWillebrand(έλλειψη του παράγοντα vonWillebrand)
Και οι δύο Αιμορροφιλίες Α και Β είναι Χ συνδεδεμένες υπολειπόμενες κληρονομικές ασθένειες.Αυτό σημαίνει ότι οι μητέρες είναι φορείς του ελαττωματικού γονιδίου, ενώ μόνο τα αρσενικά παιδιά της οικογένειας μπορούν να προσβληθούν με την νόσο. Με άλλα λόγια υπάρχει η πιθανότητα σε ένα ποσοστό 50% να μεταδώσουν το γονίδιο της αιμορροφιλίας στα αρσενικά μωρά.
Η νόσος vonWillebrand είναι αυτοσωμική επικρατής αιμορραγική διαταραχή η οποία επηρεάζει εξίσου αγόρια και κορίτσια!
Οι δύο γονείς μπορεί να είναι φορείς του ελαττωματικού γονιδίου το οποίο μόνο ένα από τον ένα γονιό είναι αρκετό να προκαλέσει την αιμορραγική διαταραχή.Ο παράγοντας του οποίου η έλλειψη προκαλεί τη νόσο είναι μια γλυκοπρωτεΐνη, η οποία βοηθά τα αιμοπετάλια να ενωθούν μεταξύ τους και στο τοίχωμα του αγγείου. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ο θρόμβος αμέσως μετά τον τραυματισμό ενός αιμοφόρου αγγείου
Συμπτώματα Αιμορροφιλίας
Ποια είναι τα συμπτώματα της αιμορροφιλίας και της νόσου vonWillebrand;
Α) Αιμορροφιλία(Α ή Β)
Το συχνότερο σύμπτωμα αυτής της διαταραχής είναι η σοβαρή
ανεξέλεγκτη αιμορραγία. Η σοβαρότητα της ασθένειας εξαρτάται από την
ποσότητα των παραγόντων VIII και ΙΧ στο αίμα. Σοβαρή μορφή
αιμορροφιλίας προκύπτει όταν τα επίπεδα των παραγόντων VΙΙΙ και ΙΧ
στο αίμα είναι κάτω του 1%. Σημεία αιμορραγίας εμφανίζονται ακόμη
μετά από φυσιολογικές δραστηριότητες της καθημερινότητας.
Σημεία και συμπτώματα
-ανεξήγητη και υπερβολική αιμορραγία μετά από τραύμα ή εγχείρηση ή
οδοντιατρική φροντίδα
-πολλοί και μεγάλοι μώλωπες
-ασυνήθιστη αιμορραγία μετά από εμβολιασμό
-πόνος, πρήξιμο και σφίξιμο στις αρθρώσεις
-αίμα στα ούρα και στα κόπρανα
-επίσταξη(αιμορραγία από τη μύτη) χωρίς αιτία
-αιμορραγία στον εγκέφαλο(πονοκέφαλος, εμετός, υπνηλία, λήθαργος και
σπασμοί)
Η νόσος vonWillebrand
Τα σημεία και τα συμπτώματα είναι παρόμοια με την αιμορροφιλία αλλά σε μερικές περιπτώσεις ηπιότερα.
Θρομβοπενία
Β) Θρομβοπενία
Η θρομβοπενία είναι όταν ο αριθμός των αιμοπεταλίων στο αίμα είναι λιγότερος από 150,000/microL(φυσιολογικές τιμές είναι 150,000-450,000/microL).Η αιμορραγία προκύπτει όταν ο αριθμός αιμοπεταλίων είναι μικρότερος των 50,000.
Τι προκαλεί την θρομβοπενία;
- Η χημειοθεραπεία που καταστρέφει τα κύτταρα που παράγουν αιμοπετάλια
- Μερικά φάρμακα που καταστέλλουν την παραγωγή αιμοπεταλίων
- Ανοσοθρομβοπενική πορφύρα όπου το ανοσοποιητικό σύστημα καταστρέφει τα αιμοπετάλια.
- Ιογενείς λοιμώξεις όπως η λοιμώδης μονοπυρήνωση
- Λευχαιμία
- Ανεπάρκεια μυελού των οστών(ονομάζεται επίσης απλαστική αναιμία)
Ποια είναι τα συμπτώματα και τα σημεία της θρομβοπενίας;
Τα σημεία και τα συμπτώματα είναι τα ακόλουθα:
-μώλωπες(εύκολα εμφανίζονται)
-αιμορραγία από τη μύτη(επίσταξη) που δύσκολα σταματά
-πετέχιες(μικρές κόκκινες και μωβ κηλίδες στο δέρμα)
-εκχυμώσεις
-αίμα στον εμετό, ούρα και κόπρανα
-αιμορραγία στον εγκέφαλο (η πιο σοβαρή μορφής αιμορραγίας)
Διάγνωση και Θεραπεία
Πώς διαγιγνώσκονται οι αιμορραγικές διαταραχές
- Καλό ιστορικό(ιατρικό και οικογενειακό)
- Λεπτομερής φυσική εξέταση(εύκολη αιμορραγία, μώλωπες και κόκκινες κηλίδες στο δέρμα)
- Γενική ανάλυση αίματος(ελέγχονται τα αιμοπετάλια και άλλες μορφές ανωμαλιών του αίματος)
- Εξετάσεις πηκτικότητας του αίματος
- Επίπεδα παραγόντων πήξης στο αίμα
- Ανάλυση DNA(έλεγχος για ελαττωματικά γονίδια)
- Βιοψία του μυελού των οστών(Ενδείκνυται σε μερικές περιπτώσεις)
Πότε επικοινωνούμε με τον παιδίατρο;
Καλέστε τον παιδίατρο όταν διαπιστώσετε οποιοδήποτε σημείο και σύμπτωμα εύκολης και παρατεταμένης αιμορραγίας.
Πώς θεραπεύονται οι αιμορραγικές διαταραχές;
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία της αιμορραγίας. Στην περίπτωση της έλλειψης παράγοντα πήξης, η θεραπεία αντικατάστασης ενδείκνυται. Στη περίπτωση της θρομβοπενίας η θεραπεία εξαρτάται από:
-την αιτία της θρομβοπενίας
-τον αριθμό των αιμοπεταλίων
-αν υπάρχουν σημεία αιμορραγίας
Η θεραπεία συμπεριλαμβάνει:
-θεραπεία της υποκείμενης αιτίας
-μετάγγιση αιμοπεταλίων
-ανοσοθεραπεία(γαμασφαιρίνη, στεροειδή, Rituximab)
-σπληνεκτομή(αφαίρεση της σπλήνα)
Διαταραχές Πήξης του Αίματος
Διαταραχές πήξης του αίματος(θρόμβωση)
Διαταραχή της πήξης του αίματος είναι μια ομάδα παθολογικών καταστάσεων κατά τις οποίες παράγεται αυξημένος αριθμός θρόμβων(όταν δεν χρειάζεται). Η πήξη του αίματος είναι μια φυσιολογική διαδικασία απαραίτητη για να σταματήσει μια αιμορραγία μετά από κόψιμο ή τραύμα. Ωστόσο αυτοί οι θρόμβοι υποχωρούν από μόνοι τους.
Μερικές φορές οι θρόμβοι δημιουργούνται εκεί που δεν χρειάζονται προκαλώντας σοβαρά προβλήματα. Αυτές οι διαταραχές μπορούν να διαγνωστούν στην παιδική ηλικία. Συνήθως όμως ανακαλύπτονται στην εφηβεία ή την ενηλικίωση. Αυτοί οι θρόμβοι εμποδίζουν την κυκλοφορία του αίματος σε όργανα όπως ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες και η καρδία. Η δημιουργία των θρόμβων (θρόμβωση) είναι αποτέλεσμα της θρομβοφιλίας.
Η θρομβοφιλία αναφέρεται σε μια ομάδα διαταραχών της πήξης του αίματος που αυξάνει την τάση του παιδιού να παράγει επικίνδυνους για την υγεία θρόμβους.
Τι προκαλεί την θρόμβωση;
1.Κληρονομική θρομβοφιλία(όπως ο παράγοντας V Leyden, έλλειψη αντιθρομβίνης, πρωτείνης S ή C)
2.Επίκτητη θρομβοφιλία
-ακινησία
-παχυσαρκία
-καθιστική ζωή
-τραύμα
-κάπνισμα
-αντισυλληπτικά
Συμπτώματα και Διάγνωση Θρόμβωσης
Ποια είναι τα συμπτώματα της θρόμβωσης;
Τα συμπτώματα μπορούν να ποικίλουν σημαντικά ανάλογα με το μέγεθος και την τοποθεσία του θρόμβου.
Παιδιά με θρόμβωση στα άκρα (πόδια, χέρια) μπορούν να εμφανίσουν τα ακόλουθα συμπτώματα
-φούσκωμα των άκρων
-πόνο
-ερυθρότητα και αυξημένη θερμοκρασία των άκρων
-χαμηλό πυρετό(δέκατα)
Παιδιά με πνευμονική εμβολή(απόφραξη των αγγείων στους πνεύμονες λόγω θρόμβου) παρουσιάζουν τα ακόλουθα συμπτώματα
-πόνος στο στήθος
-λαχάνιασμα το οποίο αρχίζει απότομα(δυσκολία στην αναπνοή)
-ταχυκαρδία
-βήχας
-λιποθυμία
Η πνευμονική εμβολή θεωρείται επείγουσα ιατρική κατάσταση.
Πώς διαγιγνώσκεται η θρόμβωση;
1.Καλό ιστορικό(οικογενειακό και ιατρικό)
2.Λεπτομερή φυσική κατάσταση
3.Γενική ανάλυση αίματος(ελέγχεται ο αριθμός αιμοπεταλίων)
4.Εξέταση των παραγόντων πήξης
5.Γενετικός έλεγχος(ελέγχονται τα ελλατωματικά γονίδια)
6.Απεικονιστικές εξετάσεις(υπερηχογραφική εξέταση με Doppler, αξονική αγγειογραφία μαγνητική αγγειογραφία)
Θεραπεία Θρόμβωσης
Πώς θεραπεύεται η θρόμβωση;
Η θεραπεία στοχεύει στην αποφυγή της δημιουργίας θρόμβων στο αίμα και στη μείωση του κινδύνου της διάσπασης τους προκαλώντας σοβαρές επιπλοκές
Φάρμακα
1.Αντιπηκτικά (από το στόμα ή ενέσιμα)
2.Αντιαιμοπεταλιακοί παράγοντες(όπως ασπιρίνη και κλοπιδογρέλη αναστέλλει την συσσώρευση αιμοπεταλίων)
Πότε θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον παιδίατρο;
Καλέστε τον παιδίατρο αν το παιδί σας έχει συμπτώματα φλεβικής θρόμβωσης, πόνο στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή ή θρόμβους οπουδήποτε στο σώμα του παιδιού σας.
Σημαντικά σημεία
1.Η πήξη του αίματος είναι πολύ σημαντική διαδικασία, η οποία σταματά την αιμορραγία μετά από κόψιμο ή τραύμα.
2.Η έλλειψη των παραγόντων πήξης ή μειωμένος αριθμός αιμοπεταλίων στο αίμα μπορεί να προκαλέσει υπερβολική αιμορραγία μετά από τραύμα ή εγχείρηση.
3.Η θεραπεία στην περίπτωση υπερβολικής αιμορραγίας είναι να αντικατασταθεί ο παράγοντας πήξης που είναι σε έλλειψη ή να αυξηθεί ο αριθμός των αιμοπεταλίων στο αίμα.
4.Από την άλλη, η υπέρμετρη δημιουργία θρόμβων εκεί που δεν χρειάζονται μπορούν να προκαλέσουν απόφραξη της κυκλοφορίας του αίματος στου πνεύμονες, στον εγκέφαλο και στην καρδία.
5.Οι διαταραχές της πήξης μπορεί να είναι κληρονομικοί(κληρονομική θρομβοφιλία) ή επίκτητη(επίκτητη θρομβοφιλία)
6.Τα αντιπηκτικά είναι απαραίτητα στην αντιμετώπιση των διαταραχών της πήξης του αίματος.
7.Ο υγιής τρόπος ζωής αποτρέπει τη δημιουργία θρόμβων.
Πηγή
my.clevelandclinic.org Blood clotting disorders
Bleeding coagulation and hemostasis(Pediatric)
www.hematology.org Blood clots
www.ncbi.nlm.nih.gov Bleeding
www.hopkinsmedicine.org Hemophilia
kidshealth.org Thrombocytopenia
cancer.uthscsa.edu Pediatric blood clotting disorders
www.childrenshospital.org Thrombosis(blood clots)
www.urmc.rochester.edu Blood clotting disorders in children
Key Points and References
Key points
1.Blood clotting(coagulation) is a very important process that stops bleeding after a cut or injury.
2.Lack of clotting factors or reduced platelets in the blood could cause excessive bleeding after injury or a surgery.
3.Treatment in case of excessive bleeding is to replace the clotting factors or to increase the number of platelets.
4.On the other hand formation of too much clotting may lead to blood circulation obstruction in lungs,brain and heart.
5.Clotting disorders can be inherited(Inherited thrombophilia) or acquired(acquired thrombophilia)
6.Blood thinning medicines may be used to treat clotting problems.
7.Healthy lifestyle choices can help prevent blood clots.
References
my.clevelandclinic.org Blood clotting disorders
Bleeding coagulation and hemostasis(Pediatric)
www.hematology.org Blood clots
www.ncbi.nlm.nih.gov Bleeding
www.hopkinsmedicine.org Hemophilia
kidshealth.org Thrombocytopenia
cancer.uthscsa.edu Pediatric blood clotting disorders
www.childrenshospital.org Thrombosis(blood clots)
www.urmc.rochester.edu Blood clotting disorders in children
Σημαντική σημείωση
Αυτό το άρθρο παρέχει γενικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο. Δεν αντικαθιστά την επίσκεψη στον παιδίατρο ή την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή.
Χρειάζεστε βοήθεια τώρα;
Για επείγοντα συμπτώματα, δυσκολία στην αναπνοή, σοβαρή αντίδραση, μειωμένο επίπεδο συνείδησης ή ραγδαία επιδείνωση, αναζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική φροντίδα.
